Τετάρτη 10 Αυγούστου 2016

O Παραδοσιακός τρύγος του καλαμποκιού στην Ποταμούλα.

Γράφει ο Δημήτριος Ι. Τσούνης     

       Το καλαμπόκι στην Ποταμούλα Αγρινίου συνήθως σπέρνονταν το μήνα Μάιο. Μετά το όργωμα του χωραφιού ένα άτομο έμπειρο στις γεωργικές εργασίες και με "καλό χέρι" αναλάμβανε το έργο του σπορέα. Η ποικιλία του καλαμποκιού ήταν η ονομαζόμενη Κοντόροκα που απαντάτε και στις μέρες μας και είναι ίσως ένα από τα σπάνια είδη παραδοσιακών σπόρων που διασώζονται στο χωριό. Έβαζε το σπόρο σε ένα ντορβά (σακούλι), μετρούσε δέκα αδρασκελισιές (10 μέτρα περίπου),αυτό λεγόταν σποριά και έφτανε από τη μία στην άλλη άκρη του χωραφιού. Το ίδιο επαναλαμβανόταν με τις "σποριές" μέχρι να σπαρθεί όλο το χωράφι.
 Ακολουθούσε το "σβάρνισμα" του χωραφιού με την "σβάρνα" (ξύλινη πλεκτή επιφάνεια) την οποία έσερναν δύο άλογα και παλαιότερα βόδια.Επόμενη εργασία ήταν το σκάλισμα του καλαμποκιού για να κόβονται κυρίως τα διάφορα χόρτα, να προστίθεται νέο χώμα στη ρίζα και ακολουθούσε το πότισμα
      Στο αρχικό στάδιο ωρίμανσης του καλαμποκιού στο χωράφι τοποθετούσαν την "τσιακατούρα", η οποία αποτελούνταν από μια φτερωτή μεταλλική που χτυπούσε σε τενεκέδες και με τη βοήθεια του ανέμου έκανε θόρυβο απομακρύνοντας τα άγρια ζώα όπως ο ασβός, η αλεπού και τα διάφορα πτηνά.


      Η συλλογή γινόταν περί τα τέλη του μηνός Αυγούστου. Αν έβρεχε το καλοκαίρι υπήρχε μεγάλη σοδειά, διαφορετικά μόνο λίγα καλαμποκοχώραφα απέδιδαν καρπό, αυτά που ποτίζονταν με φυσική ροή από κάποια πηγή ή ποτάμι. Στον τρύγο υπήρχε αλληλεγγύη μεταξύ των κατοίκων για να μαζευτεί όσο πιο γρήγορα η σοδειά προκειμένου να προστατευτεί από τις βροχοπτώσεις. Μάζευαν τα καλαμπόκια ή καρπούζια όπως τα λεγαν στη ντοπιολαλιά σε κοφίνια (μεγάλα καλάθια από καλάμι), τα μετέφεραν στα αλώνια είτε φορτωμένα σε άλογα ή γαϊδούρια ή στον ώμο αν το χωράφι ήταν σε κοντινή απόσταση. Μόλις τελείωνε ο τρύγος από το χωράφι και συγκεντρώνονταν το καλαμπόκι στο αλώνι ξεκινούσε το ξεφλούδισμα. Εδώ γινόταν μια πραγματική γιορτή. Μαζεύονταν πολλοί συγχωριανοί, κυρίως νεαροί και νεαρές και γινόταν ένα άτυπο νυφοπάζαρο. Όλοι ζητούσαν από το νοικοκύρη να τους καλέσει στο ξεφλούδισμα που γινόταν πάντα το βραδάκι και κρατούσε μέχρι τα μεσάνυχτα. Όλοι οι προσκεκλημένοι κατέφθαναν με ένα σουφλί (μικρό μυτερό ξύλο) για να αφαιρούν εύκολα το περίβλημα των φύλλων του καλαμποκιού και καθόνταν σε παρέες χωριστά οι άνδρες από τις γυναίκες.

 Ο νοικοκύρης προσέφερε στους καλεσμένους κυρίως σύκα, σταφύλια και τσίπουρο. Αμέσως ξεκινούσε το τραγούδι η μία παρέα και το επαναλάμβανε η άλλη. Το πρώτο τραγούδι ήταν συνήθως το παρακάτω : 
'' Στρομπούλω μου στ' αλώνι σου και μες το περιβόλι σου
    κάθεται νιός κι ανύπαντρος και ένας πρωτοπαλλίκαρος
   και την στρομπούλω ξέταζε χίλια φλουριά της έταζε.

  Στρομπούλω μ' πούνε η μάνα σου πούνε ο πατέρας σου ; 
    Η μάναμ' πάει στην εκκλησιά κι ο πατέρας μ' πάει στα μαγαζιά''.

      Οι καπνιστές επέλεγαν από τα καλαμποκόφυλλα τα εσωτερικά κυρίως φύλλα, τα οποία ήταν κατάλληλα για το στρίψιμο των τσιγάρων, τα "ροκόφυλλα" όπως τα αποκαλούσαν. Ακολούθως το καλαμπόκι απλωνόταν σε όλη την επιφάνεια του αλωνιού που ήταν κυρίως στρωμένο με πέτρινες πλάκες και το ενδιάμεσο αυτών το κάλυπταν με κοπριά αγελάδος ή κατάλληλο χώμα για να μη χάνεται ο καρπός. Στη συνέχεια δυο νεαροί άνδρες άρχιζαν το "στούμπισμα" με το διράβδι. Το διράβδι ή λιουράβδι στην ντοπιολαλιά ήταν δυο ξύλα τα οποία συνδέονταν μεταξύ τους με δέρμα ζώου παλαιότερα και με καννάβινο σχοινί στη συνέχεια. Το ένα ξύλο του διραβδιού ήταν λίγο πιο κοντό και χοντρό, κατασκευάζονταν από πουρναρίσιο ξύλο, είχε δε "κεφάλι" από το μέρος που δενόταν το σχοινί. Το άλλο ξύλο ήταν λίγο πιο μακρύ και με λιγότερο πάχος και ήταν κατασκευασμένο από ξύλο κέδρου ή κυπαρισσιού και είχε κι αυτό κεφάλι από την πλευρά που τοποθετούνταν το σχοινί. Οι διραβδιστές ήταν συνήθως δύο στο αλώνι, ο ένας αντίκρυ στον
άλλον. Χτυπώντας τα καλαμπόκια απελευθερώνονταν οι κόκκοι τους από τα κότσαλα. Οι γυναίκες τότε πέρναγαν το καλαμπόκι από τον αρέλεγο (καλαμποκόσκινο) για να φύγουν τα κότσαλα. Ακολούθως το καλαμπόκι αποθηκεύονταν σε ξύλινα κασόνια τα λεγόμενα αμπάρια και χαρά σε εκείνον που είχε εξασφαλίσει παραγωγή τέτοια που να περάσει όλη τη χρονιά τρώγοντας μπομπότα και κουρκούτι (καλαμποκίσιο αλεύρι με νερό αλάτι και λάδι).
      Το άλεσμα του καλαμποκιού για την περιοχή της Ποταμούλας γινόταν στο νερόμυλο του Γαλάνη στη Φραγκόσκαλα που είχε νερό από τον ποταμό Ζέρβα ή στο νερόμυλο που ήταν πιο κάτω στο Ποτιστικό Σαργιάδας. Η αμοιβή του μυλωνά ήταν πάντα σε είδος, το λεγόμενο ξάι και είναι πολλές οι ιστορίες με τους μυλωνάδες και τις παράτυπες αφαιμάξεις που πραγματοποιούσαν στα προς άλεση προϊόντα.
      Τελειώνοντας θέλω να ευχαριστήσω το συλλέκτη ειδών λαϊκής τέχνης Γεώργιο Τσιτσιβό για την επίδειξη του διραβδιού που φαίνεται στις φωτογραφίες και είναι το αυθεντικό που χρησιμοποιούσε ο μακαρίτης συγχωριανός μας Λάμπρος Αναγνωστόπουλος.

Πέμπτη 21 Ιουλίου 2016

Οι Ποταμιώτες γιόρτασαν τον προφήτη Ηλία (Photos)

Με κατάνυξη γιόρτασαν σήμερα οι Ποταμιώτες τον Προφήτη Ηλία, το ξωκλήσι του οποίου βρίσκεται στο ύψωμα Παλιουράκια, όπως η παράδοση του Προφήτη Ηλία απαιτεί.
Φώτο:Αλέξανδρος Σωφρόνης


















Τρίτη 12 Ιουλίου 2016

O συνοικισμός Τσουνέικα σε πλάνα από ελικόπτερο Aerial 4K Videography ....

Ένα εντυπωσιακό βίντεο μας έδωσε να δημοσιεύσουμε σήμερα ο αγαπητός φίλος 
του blog Κωνσταντίνος Ψαρράς,με πλάνα από το ελικόπτερο Aerial 4K που διαθέτει.
Τα πλάνα είναι κυρίως πάνω από τα Τσουνέικα και γύρω από αυτά.
Ελπίζουμε και του προτείνουμε στη συνέχεια να ετοιμάσει ένα βίντεο 
που να καλύπτει όλη την ακτίνα του χωριού μας.
Τον ευχαριστούμε.
Δείτε το παρακάτω βίντεο:

Παρασκευή 1 Ιουλίου 2016

Στις 5.000 επισκέψεις άγγιξε το potamoula news εχθές!!!

Μια μεγάλη έκπληξη και ταυτόχρονα πολύ ευχάριστη μας περίμενε σήμερα, όταν είδαμε ότι η αναγνωσιμότητα της σελίδας μας χθες Τετάρτη ξεπέρασε κατά πολύ και άγγιξε τις 5.000 επισκέψεις.

Συγκεκριμένα, 4.817 αναγνώστες μας επισκέφθηκαν χθες Τετάρτη 29 Ιουνίου, διαβάζοντας τις αναρτήσεις μας,αλλά κυρίως την δημοσίευσή μας που πραγματικά άγγιξε πολλούς ''Potamoula News: Για όσους θυμήθηκαν τα καπνά..... (Φώτο-Video)'' στο facebook  Ποταμούλα Νέα Αγρίνιο τα like και οι κοινοποιήσεις ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο.
Το κοινό μας είναι σχεδόν από όλη την Ελλάδα και πολλές περιοχές του Εξωτερικού!!!
 Δεκάδες ήταν τα site που αναδημοσίευσαν την ανάρτησή μας. 

Φυσικά,μέσα απ'όλο αυτό  παίρνουμε περισσότερη δύναμη για να συνεχίσουμε αυτό που ξεκινήσαμε και σας ευχαριστούμε θερμά.

Η διαχείριση του potamoula news.

Τετάρτη 29 Ιουνίου 2016

Για όσους θυμήθηκαν τα καπνά..... (Φώτο-Video)

Για μερικούς που δεν την βίωσαν την καλλιέργεια του καπνού , ίσως  να μην τους αγγίζει. Υπάρχουν όμως και αυτοί που είναι συνοδοιπόροι και οι παρακάτω φωτογραφίες και βίντεο σίγουρα θα τους ταξιδέψει κάποιες δεκαετίες στο παρελθόν.
Πλησιάζει Ιούλιος ο δεύτερος μήνας του καλοκαιριού,πριν αρκετά χρόνια τέτοια εποχή 
οι λάκες ήταν καταπράσινες γεμάτες από ζωή,φωνές και γέλια...μικροί μεγάλοι έδιναν το παρών για να βγάλουν το φιντάνι από τις ''βραές'',να το φυτέψουν,να το σκαλίσουν και μετά το μάζεμα να το αρμαθιάσουν.Πόσο κόσμο συναντούσε κανείς τότε στα χέρσα και έρημα σήμερα χωράφια?
Τότε τα καπνά κρατούσαν ζωντανή την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων του χωριού και της γειτονιάς,όλοι αντάμα μια οικογένεια μοιραζόντουσαν το κάθε τι.
Σήμερα παντού ερημιά και ξερά χόρτα,οι περισσότεροι πλέον κλεισμένοι στο καβούκι τους,μοιράζονται την μοναξιά τους στο χαζοκούτι της τηλεόρασης και στο διαδίκτυο.
Τότε αν και η στέρηση,η κούραση και το λιοπύρι ήταν αναπόφευκτα στη ζωή τους,τα πρόσωπα όλων ήταν γαλήνια,γεμάτα ζωντάνια και χαμόγελο.
Σήμερα οι περισσότεροι ζουν στην ανάπαυλα απολαμβάνουν τις ανέσεις και την πολυτέλεια,αλλά παρόλα αυτά η μελαγχολία είναι ζωγραφισμένη στα πρόσωπα και το χαμόγελο πλέον ανύπαρκτο στα χείλη τους .
Τι άλλαξε?
Εμείς η η ζωή μας?
Την απάντηση θα την πάρει ο καθένας ρωτώντας τον εαυτό του,ψάχνοντας μέσα του το γιατί.
Μια απάντηση που τελικά θα μείνει το ίδιο..... μια ερώτηση όπως πριν...!!!!
Ο συντάκτης Τσιτσιβός Χαράλαμπος 



Το φύτεμα,το μάζεμα και το αρμάθιασμα του καπνού... το 1975 στην Ποταμούλα!!!
Από το αρχείο του κ.Κώστα Μπακογιάννη.









Τρίτη 21 Ιουνίου 2016

Ανάσα δροσιάς τα πλατάνια του χωριού μας...

Μπήκε ανεπιστρεπτί το καλοκαίρι, όπου να ΄ναι θα αρχίσουν σιγά-σιγά να σφίγγουν για τα καλά και 
οι ζέστες.
Για όσους αναζητούν ανάσες δροσιάς,υπάρχουν τα καταπράσινα πυκνά πλατάνια
σε όλη την ακτίνα του χωριού. 
 Το δροσερό νερό στην βρύση ''Μαραγκές'' αστείρευτη πηγή χρόνια 
τώρα,ξεδίψασε γενιές και γενιές ανθρώπων και αποσταμένους  διαβάτες...!!!










Σάββατο 14 Μαΐου 2016

Απεβίωσε η συγχωριανή μας Περσεφόνη Αντ. Καφρίτσα.

Απεβίωσε εχθές σε ηλικία 73 ετών η συγχωριανή μας  Περσεφόνη (Φόνη) Καφρίτσα,σύζυγος του κ.Αντώνη Καφρίτσα στην Αστόρια της Νέας Υόρκης.Η νεκρώσιμος ακολουθία  θα τελεστεί στον  Ι.Ναό Γενέσιον της Θεοτόκου στον Κελανίτη,την ερχόμενη εβδομάδα όπου θα επιστρέψει η σωρός της.

Τα συλλυπητήρια μας στους οικείους της.  

Δευτέρα 9 Μαΐου 2016

Δροσερές βουτιές στο ποτάμι κάνουν τα παιδιά στην Ποταμούλα.

Καυτό αναμένεται το φετινό καλοκαίρι, και σήμερα ο μίνι καύσωνας έκανε τους νεαρούς από το χωριό να αναζητήσουν μια ανάσα δροσιάς στα κοντινά ποτάμια με μακροβούτια αλλά και ψάρεμα….
Δείτε τις φώτο που τράβηξαν τα παιδιά...από το πανέμορφο ποτάμι στα Φραγκόσκαλα.